Culinair ontdekt: Omegabaars

omegabaars3

Nick Trachet verhaalt over de omegabaars, de eerste vis in de historie die uitgezocht is op zijn kwaliteiten als kweekvis - snelgroeiend, blank vlees, weinig graten, tropisch, vegetarisch - en nog lekker is ook. Een Belgisch succesverhaal.

Door Nick Trachet - Foodlog

De omegabaars is een recente ‘uitvinding’ van een Vlaamse bioloog in de kelders van de Universiteit van Leuven. Het verhaal van hoe een Australische vis een Vlaams streekproduct werd, exclusief te krijgen in ons land.

Moderniteit duikt soms op onverwachte plekken op. Wij weten dat er steeds meer vis wordt gekweekt, al de meer dan de helft van alle opgediende vis op aarde komt van kweek, niet van wilde vangst.

Romeinen deden al aan viskweek

In het oude Romeinse Rijk was de viskweek ingeburgerd. Zij kweekten zelfs een ingevoerde Afrikaanse vissoort: de tilapia. De monniken in de middeleeuwen verspreidden karpers (oorspronkelijk uit de Donau) over West-Europa, maar erg populair werden die hier nooit. Rond 1865 vonden twee Fransen de moderne piscicultuur uit, waarbij de voortplanting van de forel onder gecontroleerde omstandigheden gebeurde.

De volgende stap voorwaarts was de Europese zalm die vanaf 1980 zo democratiseerde, daarna ging het snel. Tarbot, grote garnalen, zeebaars, goudbrasem, pangasius … De vis in de winkel is vandaag haast vaker gekweekt dan wild. Let wel dat men steeds probeerde gewaardeerde, dure vissoorten te kweken. Na een korte tijd dondert de prijs daarvan dan ook steevast in elkaar, met moeilijkheden voor de jonge bedrijven als gevolg.

Zoektocht naar ideale kweekvis

De Vlaamse bioloog Stijn Van Hoestenberghe, toen doctorerend aan de KU Leuven, deed het andersom. Hij zocht eerst een vissoort die aan de ideale criteria voldeed om gekweekt en verkocht te worden: tropisch, snelgroeiend, in scholen levend, met blank vlees, met weinig graten en - last but not least - een vis die geen dierlijk dieet nodig had, want iedereen kent wel het dilemma dat je om zalm te kweken veel meer vis nodig hebt dan hij opbrengt.

Al snel kwam de onderzoeker uit bij de jade perch (Scortum barcoo) uit de familie der Tijgerbaarzen. Dat is een visje dat van nature alleen voorkomt in de billabongs (rivierpoelen) van Queensland. Van Hoestenberghe haalde vissen naar hier en experimenteerde rond voeder en leefomstandigheden. Voor de handel doopte hij de vis omegabaars. Het is een wat vette vis, ideaal voor op de barbecue dus, en dat vet bevat heel wat omega-3-onverzadigde vetzuren, wat uitstekend is voor de gezondheid van de eter. Vandaar.

Aqua4C, zo heet het bedrijf, kwam er in Kruishoutem in Oost-Vlaanderen, op hoorafstand van de E17. Het is een fabriek die duurzaamheid tot een basisnorm heeft gemaakt. Men betrekt regenwater en warmte uit de nabijgelegen tomatenserres, de elektriciteit komt van de zonnepanelen van dezelfde buren. Er is géén aansluiting met het net voor water noch stroom.

Duurzaam

Er is geen nood aan antibiotica, het water wordt gerecycleerd, zodat je op het einde van de rit maar twee liter water nodig hebt om een kilo vis te kweken. Water met de uitwerpselen van de vis gaat terug naar de tomatenplanten bij de buur. Als meststof. De vissen krijgen graan, maïs en lijnzaad te eten en sterven door in ijs te worden gelegd. De vis wordt - door het bedrijf - nooit geleverd in piepschuim, maar in herbruikbare viskisten of waskarton. Als je duurzaam wil zijn, moet je het goed doen!

Sinds een paar jaar heeft de grootdistributie de omegabaars ontdekt en kan je die nu, al dan niet gefileerd, in de supermarkt vinden. Rauw is het een heerlijke vis, ook Japanse chefs in ons land lijken hem als sashimi wel te lusten.

De textuur neigt naar die van de Japanse hamachi. In ceviche zal hij niet misstaan. Bakken is eenvoudig, door het vetgehalte gaat hij niet kleven en uiteenvallen doet hij ook al niet. Verder wordt hij nu ook gerookt. Vreemd dat we die vis nog niet eerder vonden. Smakelijk.

In Nederland is de vis exclusief te koop bij PLUS, gefileerd.

Lees ook
Culinair Ontdekt: Roodbaars

Culinair Ontdekt: Roodbaars

Een 'goudvisch' met grote ogen, want uit diepe wateren. Met een sterke visgeur en mooi wit vlees. Nick Trachet legt uit hoe je het dier het beste bakt en vertelt onderwijl nog veel meer. Door Nick Trachet - Foodlog De vrijdagvis van mijn schooltijd. Ooit overal te krijgen, nu alleen nog voor avontuurlijke eters. Vis uit de diepte Roodbaars (Sebastes...

Culinair ontdekt: de oesterboorder

Culinair ontdekt: de oesterboorder

Het nieuwe normaal in Zeeland is de Japanse oester, maar ook die wordt bedreigd door een roofdier: de oesterboorder. Goed nieuws: je kunt ze eten en ze zijn lekker. Door Nick Trachet - Foodlog We staan in het begin van het oesterseizoen. Ik was begonnen met de kommer en kwel in de geschiedenis van de oester op een rijtje te zetten. Waar waren we gebleven?...

Aqua4C kweekt Omegabaars in uniek circulair systeem

Aqua4C kweekt Omegabaars in uniek circulair systeem

De ecologische visboerderij Aqua4C uit het Belgische Kruishoutem en tomatenkwekerij Tomato Masters uit Deinze zijn sinds 1 oktober verbonden door een gesloten, circulair watersysteem. Dit betekent dat de plantaardig gevoedde omegabaars geen water meer verbruikt om gekweekt te worden. Circulair systeem In dit circulair systeem maakt Aqua4C gebruik van...