Japanse oester helpt bedreigde Nederlandse platte oester

Vismagazine_Platte oester

De platte oester verdween in de vorige eeuw bijna geheel uit Noordzee. Alleen een eilandpopulatie in de Grevelingen overleefde. In 2016 ontdekte een duikende onderzoeker een groot oesterrif in de Zeeuwse Voordelta. Deze bijzondere ontdekking maakte het biologen mogelijk om de platte oester nader te bestuderen. De resultaten, afgelopen week gepubliceerd in Marine Biology Research, laten zien dat de concurrerende Japanse oester zijn Nederlandse neefje te hulp komt.

Japanse oester

De platte oester profiteert in de Voordelta van de aanwezigheid van Japanse oesterschelpen. Schelpresten van de Japanse oester worden door de platte oesters het meest gebruikt als materiaal om zich aan vast te hechten. Ook blijkt de soortenrijkdom van de oesterbank 60 procent hoger dan in de directe omgeving door de platte oesters.

"Het materiaal waar onze inheemse oester zich het liefst aan hecht en wat het effect van aanwezigheid is op andere zeedieren in de Noordzee waren een mysterie, omdat we ze maar zelden kunnen waarnemen en bestuderen", zegt Marjolijn Christianen van Wageningen UR. "Deze resultaten laten zien dat de condities voor herstel van platte oesterbanken op lokale schaal aanwezig zijn in de Nederlandse Noordzee. En we hebben gezien dat de terugkeer van inheemse oesters kan worden vergemakkelijkt door de aanwezigheid van schelpresten van Japanse oesters."

Tegenwoordig bieden de Japanse oesterbanken enorme oppervlakten met hard materiaal. Ze zijn niet zo populair bij boten met netten of watersporters, maar wel bij de inheemse oesters. “De bodemrust die zo wordt gecreëerd zorgt ervoor dat platte oesters zich ongestoord kunnen ontwikkelen en voortplanten”.

Platte oester

"Tot het begin van de twintigste eeuw was zo’n 20 procent van de Nederlandse Noordzee bedekt met oesterbanken", vertelt Wouter Lengkeek, mariene ecoloog en duiker bij Bureau Waardenburg.  "Maar in de vorige eeuw is de platte oester bijna helemaal verdwenen uit de Noordzee, door overbevissing, ziektes en koude winters. Alleen in de Grevelingen hadden we nog een kleine bronpopulatie." Dat hij in 2016 een platte-oesterbank vlak voor de Nederlandse kust ontdekte was onverwacht. De soort is opgenomen in de EU Rode lijst van leefomgevingen en de OSPAR-lijst van bedreigde en afnemende soorten en leefomgevingen.

Niet alleen in Nederland, maar wereldwijd is er op dit moment veel aandacht voor het herstel van inheemse oesterbanken. In historische documenten staan natuurlijke oesterbanken bekend als rijke ecosystemen waar andere zeedieren floreren en waar graag gevist werd. Essentiële kennis over de eigenschappen van inheemse oestersoorten ontbreekt omdat een eeuw geleden de meeste platte oesters opeens verdwenen door overbevissing in combinatie met een agressieve parasiet.

Karel van den Wijngaard, ARK/WNF; ‘De ontdekking van deze oesterbank werkt als een vliegwiel voor de herstelkansen voor platte oesterbanken in Nederland. Kennis over de platte oester in zijn natuurlijke omgeving zorgt ervoor dat we herstelplannen kunnen aanpassen aan de eisen van de soort en zo de kans op succes sterk vergroten.’

Lees ook
Onderzoek naar duurzame visserijmethode

Onderzoek naar duurzame visserijmethode

In het kader van onderzoek naar duurzame visserijmethodes voerde Maritiem Research Instituut Nederland (Marin) op 5 en 6 oktober sleepproeven uit met visnetten op ware grootte om meer inzicht te krijgen in de trekkrachten en waterdoorstroom.

Mosselbanken temperen zandhonger

Mosselbanken temperen zandhonger

De mosselkweek op zandbanken in de Oosterschelde heeft veel positieve effecten. Mosselkwekers kunnen hiermee aan de toegenomen vraag voldoen. Daarnaast kunnen de mosselbanken zandhonger tegengaan, als voedselvoorziening voor vogels en als schuil-en paaigebied voor Noordzeevis dienen. Dat blijkt uit onderzoek van Hogeschool Zeeland (HZ), University of...

Texelse NIOZ-haven kleurt wit door voortplantende oesters

Texelse NIOZ-haven kleurt wit door voortplantende oesters

Afgelopen weekend zag het zeewater bij Texel er vervuild, wit en troebel uit. De oorzaak? Geen vervuiling maar de voortplanting van de oesters. De Texelse Sytske Dijksen zag het verschijnsel in de haven en deelde de foto's op Facebook met de opmerking 'Orgie in de NIOZ-haven'.