Japanse oester helpt bedreigde Nederlandse platte oester

Vismagazine_Platte oester

De platte oester verdween in de vorige eeuw bijna geheel uit Noordzee. Alleen een eilandpopulatie in de Grevelingen overleefde. In 2016 ontdekte een duikende onderzoeker een groot oesterrif in de Zeeuwse Voordelta. Deze bijzondere ontdekking maakte het biologen mogelijk om de platte oester nader te bestuderen. De resultaten, afgelopen week gepubliceerd in Marine Biology Research, laten zien dat de concurrerende Japanse oester zijn Nederlandse neefje te hulp komt.

Japanse oester

De platte oester profiteert in de Voordelta van de aanwezigheid van Japanse oesterschelpen. Schelpresten van de Japanse oester worden door de platte oesters het meest gebruikt als materiaal om zich aan vast te hechten. Ook blijkt de soortenrijkdom van de oesterbank 60 procent hoger dan in de directe omgeving door de platte oesters.

"Het materiaal waar onze inheemse oester zich het liefst aan hecht en wat het effect van aanwezigheid is op andere zeedieren in de Noordzee waren een mysterie, omdat we ze maar zelden kunnen waarnemen en bestuderen", zegt Marjolijn Christianen van Wageningen UR. "Deze resultaten laten zien dat de condities voor herstel van platte oesterbanken op lokale schaal aanwezig zijn in de Nederlandse Noordzee. En we hebben gezien dat de terugkeer van inheemse oesters kan worden vergemakkelijkt door de aanwezigheid van schelpresten van Japanse oesters."

Tegenwoordig bieden de Japanse oesterbanken enorme oppervlakten met hard materiaal. Ze zijn niet zo populair bij boten met netten of watersporters, maar wel bij de inheemse oesters. “De bodemrust die zo wordt gecreëerd zorgt ervoor dat platte oesters zich ongestoord kunnen ontwikkelen en voortplanten”.

Platte oester

"Tot het begin van de twintigste eeuw was zo’n 20 procent van de Nederlandse Noordzee bedekt met oesterbanken", vertelt Wouter Lengkeek, mariene ecoloog en duiker bij Bureau Waardenburg.  "Maar in de vorige eeuw is de platte oester bijna helemaal verdwenen uit de Noordzee, door overbevissing, ziektes en koude winters. Alleen in de Grevelingen hadden we nog een kleine bronpopulatie." Dat hij in 2016 een platte-oesterbank vlak voor de Nederlandse kust ontdekte was onverwacht. De soort is opgenomen in de EU Rode lijst van leefomgevingen en de OSPAR-lijst van bedreigde en afnemende soorten en leefomgevingen.

Niet alleen in Nederland, maar wereldwijd is er op dit moment veel aandacht voor het herstel van inheemse oesterbanken. In historische documenten staan natuurlijke oesterbanken bekend als rijke ecosystemen waar andere zeedieren floreren en waar graag gevist werd. Essentiële kennis over de eigenschappen van inheemse oestersoorten ontbreekt omdat een eeuw geleden de meeste platte oesters opeens verdwenen door overbevissing in combinatie met een agressieve parasiet.

Karel van den Wijngaard, ARK/WNF; ‘De ontdekking van deze oesterbank werkt als een vliegwiel voor de herstelkansen voor platte oesterbanken in Nederland. Kennis over de platte oester in zijn natuurlijke omgeving zorgt ervoor dat we herstelplannen kunnen aanpassen aan de eisen van de soort en zo de kans op succes sterk vergroten.’

Lees ook
Onderzoekers vragen visbranche om hulp

Onderzoekers vragen visbranche om hulp

Biodiversity Centre Naturalis en het LUCAS (Leiden University Centre for the Arts in Society) zijn bezig met een onderzoek naar naar de biodiversiteit van de Nederlandse en Vlaamse wateren. Voor de identificatie van vissen op schilderijen hebben ze hulp nodig van mensen uit de visbranche.

Verduurzaming van de tropische garnalenvisserij

Verduurzaming van de tropische garnalenvisserij

Verduurzaming is niet alleen een thema voor de garnalenvisserij op de Noordzee. Ook vissers in Suriname zijn hiermee bezig. Dankzij een nieuw onderzoek van Thomas Kerkhove van de Universiteit van Gent zijn er er nieuwe biologische gegevens beschikbaar die een verdere regionale verduurzaming en zelfs een vereenvoudiging van het beheer moeten toelaten.

Mensen besmetten de Bretonse oester via het riool

Mensen besmetten de Bretonse oester via het riool

Bretonse oesterkwekers hebben er de buik van vol. Voor de vijfde keer (!) sinds midden december is de oogst en verkoop van oesters uit de Bretonse wateren verboden. In de schelpdieren is het norovirus aangetroffen. Het hoogstbesmettelijke virus maakt mensen misselijk en veroorzaakt diarree.