Japanse oester helpt bedreigde Nederlandse platte oester

Vismagazine_Platte oester

De platte oester verdween in de vorige eeuw bijna geheel uit Noordzee. Alleen een eilandpopulatie in de Grevelingen overleefde. In 2016 ontdekte een duikende onderzoeker een groot oesterrif in de Zeeuwse Voordelta. Deze bijzondere ontdekking maakte het biologen mogelijk om de platte oester nader te bestuderen. De resultaten, afgelopen week gepubliceerd in Marine Biology Research, laten zien dat de concurrerende Japanse oester zijn Nederlandse neefje te hulp komt.

Japanse oester

De platte oester profiteert in de Voordelta van de aanwezigheid van Japanse oesterschelpen. Schelpresten van de Japanse oester worden door de platte oesters het meest gebruikt als materiaal om zich aan vast te hechten. Ook blijkt de soortenrijkdom van de oesterbank 60 procent hoger dan in de directe omgeving door de platte oesters.

"Het materiaal waar onze inheemse oester zich het liefst aan hecht en wat het effect van aanwezigheid is op andere zeedieren in de Noordzee waren een mysterie, omdat we ze maar zelden kunnen waarnemen en bestuderen", zegt Marjolijn Christianen van Wageningen UR. "Deze resultaten laten zien dat de condities voor herstel van platte oesterbanken op lokale schaal aanwezig zijn in de Nederlandse Noordzee. En we hebben gezien dat de terugkeer van inheemse oesters kan worden vergemakkelijkt door de aanwezigheid van schelpresten van Japanse oesters."

Tegenwoordig bieden de Japanse oesterbanken enorme oppervlakten met hard materiaal. Ze zijn niet zo populair bij boten met netten of watersporters, maar wel bij de inheemse oesters. “De bodemrust die zo wordt gecreëerd zorgt ervoor dat platte oesters zich ongestoord kunnen ontwikkelen en voortplanten”.

Platte oester

"Tot het begin van de twintigste eeuw was zo’n 20 procent van de Nederlandse Noordzee bedekt met oesterbanken", vertelt Wouter Lengkeek, mariene ecoloog en duiker bij Bureau Waardenburg.  "Maar in de vorige eeuw is de platte oester bijna helemaal verdwenen uit de Noordzee, door overbevissing, ziektes en koude winters. Alleen in de Grevelingen hadden we nog een kleine bronpopulatie." Dat hij in 2016 een platte-oesterbank vlak voor de Nederlandse kust ontdekte was onverwacht. De soort is opgenomen in de EU Rode lijst van leefomgevingen en de OSPAR-lijst van bedreigde en afnemende soorten en leefomgevingen.

Niet alleen in Nederland, maar wereldwijd is er op dit moment veel aandacht voor het herstel van inheemse oesterbanken. In historische documenten staan natuurlijke oesterbanken bekend als rijke ecosystemen waar andere zeedieren floreren en waar graag gevist werd. Essentiële kennis over de eigenschappen van inheemse oestersoorten ontbreekt omdat een eeuw geleden de meeste platte oesters opeens verdwenen door overbevissing in combinatie met een agressieve parasiet.

Karel van den Wijngaard, ARK/WNF; ‘De ontdekking van deze oesterbank werkt als een vliegwiel voor de herstelkansen voor platte oesterbanken in Nederland. Kennis over de platte oester in zijn natuurlijke omgeving zorgt ervoor dat we herstelplannen kunnen aanpassen aan de eisen van de soort en zo de kans op succes sterk vergroten.’

Lees ook
Open dag 'Volg de Vis' bij Wageningen Marine Research

Open dag 'Volg de Vis' bij Wageningen Marine Research

Zaterdag 9 februari opent Wageningen Marine Research in IJmuiden de deuren om de visserijsector een kijkje te geven in de wereld van visserijonderzoek. Centraal staan vragen als: Hoe worden visbestanden in kaart gebracht en komen vangstadviezen tot stand? Op welke manier werken wetenschappers en vissers samen? Wat doen we aan onderzoek om bijvangst...

‘Laat de wetenschap leiden bij de beslissing over puls’

‘Laat de wetenschap leiden bij de beslissing over puls’

In het Financieele Dagblad waarschuwen Christien Absil, directeur Good Fish Foundation, Floris van Hest, directeur Stichting De Noordzee en Irene Kingma, directeur Nederlandse Elasmobranchen Vereniging (haaien en roggen) voor het 'Kafkaëske Europese proces' waarin de pulsvisserij terecht is gekomen. Ze schrijven: "Politici zouden op zijn minst de resultaten...

Waddenfonds trekt miljoenen uit voor onderzoek

Waddenfonds trekt miljoenen uit voor onderzoek

Het Waddenfonds draagt ruim 4 miljoen euro bij aan een onderzoek naar herstelmaatregelen aan de bodem van de Waddenzee. Op de website noemt de Nederlandse Vissersbond het hoge bedrag, de negatieve verwijzing naar de visserij en het niet vooraf informeren 'opmerkelijk en teleurstellend'. “Het is voor ons onbegrijpelijk dat er zo’n bedrag wordt uitgetrokken...